Voor de beste ervaring schakelt u JavaScript in en gebruikt u een moderne browser!
Switch to English

Discussie over het boek van Bart van der Boom Wij weten niets van hun lot: Gewone Nederlanders en de Holocaust in De Groene Amsterdammer.

Digitaal dossier

Evelien Gans (UvA) en Remco Ensel (RUN), beiden werkzaam bij het NIOD, hebben een kritisch essay geschreven over het met de Libris Geschiedenisprijs bekroonde boek van Bart van der Boom Wij weten niets van hun lot. Gewone Nederlanders en de Holocaust (2012). Het essay is verschenen in De Groene Amsterdammer van 13 december 2012. Daarop heeft Van der Boom een repliek geschreven, en verschillende andere historici hebben zich inmiddels in het debat gemengd: Arianne Baggerman, Rudolf Dekker en Guus Meershoek. Alle artikelen, inclusief ingezonden lezersbrieven, en nieuwe artikelen van Ensel en Gans en van Van der Boom, staan inmiddels in het door de Groene aangelegde digitale dossier 'Nederlanders en de Jodenvervolging'.

Nivellering

Belangrijke punten van Ensels en Gans’ kritiek op Van der Booms boek zijn:

  • een eenzijdige interpretatie van dagboeken
  • een onduidelijke verzamelterm ‘gewone Nederlander’
  • een what if benadering van geschiedenis
  • een rigide opvatting van ‘weten’ en ‘kennis’
  • een onderbelichting van antisemitisme als factor

Bovendien plaatsen Gans en Ensel het boek van Van der Boom in een trend van nivellering binnen de geschiedschrijving en het publieke debat over de Tweede Wereldoorlog, met name de Jodenvervolging. Nivellering fungeert daarbij als een analytisch begrip waarmee in dit geval wordt aangeduid dat bestaande verschillen tussen slachtoffers, omstanders en medeplichtigen worden verkleind.