In Memoriam Heinz Neudecker

13 december 2017

Met verdriet hebben wij kennisgenomen van het overlijden, op dinsdag 5 december jl., van Heinz Neudecker, emeritus hoogleraar wiskundige economie, econometrie en statistiek aan de Faculteit Economie en Bedrijfskunde.

Heinz Neudecker werd op 3 oktober 1933 geboren in Den Haag; zijn ouders waren afkomstig uit Oostenrijk. Na het behalen van zijn eindexamen besloot hij, mede onder invloed van Jan Tinbergen, kwantitatieve economie te gaan studeren in Rotterdam. Tijdens zijn studie werkte hij als kandidaats-assistent aan het Rotterdamse Econometrisch Instituut onder leiding van Hans Theil.

Na het behalen van zijn doctoraal-examen in 1959 was Neudecker achtereenvolgens werkzaam bij het Landbouw-Economisch Instituut, en aan universiteiten in Birmingham, Ankara en Brussel. Tijdens zijn verblijf in Birmingham rondde hij zijn proefschrift af. Aanvankelijk zou zijn promotieonderzoek gaan over investeringscriteria in de Sovjet-economische planning; dit onderwerp verraadt een fascinatie voor marxistische economie en het socialistische gedachtengoed, die ook tot uiting kwam in opiniërende bijdragen aan periodieken als Maatstaf en De Nieuwe Stem. Uiteindelijk won zijn belangstelling voor de lineaire algebra, en schreef hij op basis van zijn artikelen een proefschrift getiteld Matrix Methods for Econometric Research.

Per 1 juli 1972 werd Neudecker benoemd tot hoogleraar bij de toenmalige Interfaculteit Actuariële Wetenschappen en Econometrie van de UvA, die in 1987 zou samengaan met de economische faculteit.  Veel van zijn onderzoek kwam samen in het standaardwerk Matrix Differential Calculus with Applications in Statistics and Econometrics, dat hij in 1988 samen met Jan Magnus publiceerde. De daarin ontwikkelde methoden worden tot op de dag van vandaag regelmatig gebruikt door econometristen bij de analyse van multivariate modellen. Daarnaast was hij actief in het onderwijs: generaties econometristen maakten onder zijn leiding kennis met standaard regressiemethoden, maar ook met meer exotische resultaten als de Stelling van Poincaré, en de toepassing daarvan bij het bepalen van kritieke waarden voor de Durbin-Watson toets. Zijn colleges vormden daarmee een uitdaging voor de gemiddelde student, wat nog versterkt werd door zijn onnavolgbare gebruik van het bord. Zijn onderwijs legde echter wel de basis voor de succesvolle academische carrière van econometristen zoals Tom Wansbeek en Frank Windmeijer.

In de jaren ’70 was Neudecker enige jaren directeur van de interfaculteit, waarbij hij zorgde voor een modernisering en internationalisering van het onderzoek. Begin jaren ‘90 was hij korte tijd decaan van de toenmalige Faculteit der Economische Wetenschappen en Econometrie. De faculteit was in deze periode sterk gepolariseerd; Neudecker had uitgesproken ideeën over oplossingsrichtingen uit de bestuurscrisis, maar wist de verschillende partijen niet achter zich te verenigen. Hij bleef tot aan zijn emeritaat van een grotere afstand betrokken bij de faculteitspolitiek, waarbij hij blijk gaf van een gezonde hekel aan bureaucratie. Buiten de faculteit bleef hij lange tijd actief in de gemeentepolitiek in Schagen. Zoals zijn familie het in rouwadvertentie verwoordde, Heinz Neudecker was een “strijdbaar en eigenzinnig” persoon. Hij had daarbij een sterk gevoel voor humor, waaruit zijn afkeer van elke vorm van autoriteit (behalve de wetenschappelijke) bleek. Bovenal was hij een bron van inspiratie voor vele generaties onderzoekers en studenten.

Gepubliceerd door  Economie en Bedrijfskunde